Video Sıkıştırma tekniğinin aslında iki kare arasındaki cebirsel fark olduğunu herkes duymuştur, ya da artık duydu.
Belirli aralıklarla Key Frame denen hatırlatma resimlerinin arasında kalan resimler her şeyi içermez.
Örneğin : "25 FPS varsayalım" saniyede 25 ayrı kare kaydedilmek yerine 25 tane fark kaydedilir. Hani bulmacalar vardır ya 10 farkı bulun. Onun gibi. Cevaplar 10 tane satır. Bir kağıda yazın, 1 resim ve 10 satır fark bilgisini yazdığınız kağıdı cebinize koyun çıkın.
Kamera sabitken, bir adam sağdan sola yürüyor ve ekrandan çıkıyorken, dağ, tepe, bina sabit; sadece adamın yeni konumu ile eskisi arasındaki ufacık bir bölge kayıtlara alınıyor.
İnanılmaz yer kazancı. DVD = 7 GByte CD = 0,634765625 GByte
Baştaki resim varken başka resme gerek var mı diyenler için, filmi ileri aldınız, eski tabirle sardırdınız diyelim. Ne olacak şimdi? İşte ilk tazeleme karesi bizi kurtardı.
Birden film geceden gündüze değişti. Bu durumda iki kare arasındaki farkların toplamı yeni resimden daha fazla yer kaplar. Yani astarı yüzünü geçer. O zaman sıkıştırılmadan yeni kare tekrar kaydedilir.
İşte bu tazeleme karelerine KeyFrame deniyor.
KeyFrame sıklaştıkça/çoğaldıkça AVI boyutu büyür , az tutulursa AVI boyutu küçülür .
KeyFrame sıklaştıkça/çoğaldıkça aksiyon sahnelerinde görüntü kalitesi artar , az tutulursa sıçramalar, netlik kayıpları meydana gelir.
Encode edilirken sadece aksiyon sahnelerinde keyframe sıklaştırılır, durağan sahnelerde bu sıklık uzatılırsa hem kalite kazancı hem de boyut küçüklüğü elde edilir, hatta CD'den ufak yer kaplamasından da ekstra ses kalitesi adına AC3 kayıt yapılarak bu fayda doruğa çıkarılır.
KeyFrame sıklığı sabitse (8 saniyede bir falan) Constant Bitrate Change (değişim yok ama uyumlu cümle olsun diye Change yazdım).
KeyFrame sıklığı değişkense (sadece büyük hareketlerde yeni resim) (Ben-Hur filmindeki gibi 5 dakika overtür yazan bir sabit kare boyunca müzik dinlerken yeni kare kaydetmeye gerek yok) Smart Bitrate Change diyoruz.
Bu aşamada da Bitrate kavramı devreye giriyor.
Bitrate : Rate : Oran demektir ve bir referansa ihtiyaç duyulur. Bizim referansımız 1 Saniyedir. 1 saniyede görünen video bilgisinin tümünü ifade eder.
Teknik detay altyapıya geçelim
AVI dosya üç ana kısımdan oluşuyor. Şöyle düşünün üç adet karton koli üstüste.
En üstteki kısımda AVI'nin teknik ve bir de varsa kullanıcıların/ripperlerin eklediği, yapıda etkisiz eleman olarak yer alan kullanıcı bilgileri bulunuyor. Bunlara User Tag deniyor. ( DivXTürk'ün eski sürümlerinde koymuştum, sonra yeniden eklemek şartıyla tekrar düzenleyene kadar kaldırdım. )
Teknik bilgi diye adlandırılan şeyler, player tarafından dikkate alınacak kriterlerdir. AVI dosyanın fiziksel uzunluğunu içeren bilgiyle başlar, ses bilgisinin teknik detaylarınden ve kullanıcı bilgilerinden sonra movie stream denen film kısmında son bulur. Standardı baştan 10240 byte'tır. Dr.DivX ile yapılanlar ile bazı Capture programlarında bu boyut kısalabiliyor ya da uzayabiliyor. Zaten her iki halde de gidilecek başlangıç adresleri önceden bildiriliyor.
Teknik detaylar arasında da belki kullanılır diye mi düşünülüyor bilemiyorum ama JUNK ile başlayan dolgu boşluklar da bulunabiliyor. DivXTürk'deki Optimize butonu ile bu boşluk dolguları bir araya getirip sona aktararak kullanıcı bilgilerine daha fazla alan açmakla birlikte, sistemin bu teknik bilgileri tek nefeste okumasını hedeflemiştim. Önümüzdeki sezon yine eklerim.
Bu teknik bilgilerle oynayarak akışa etki edebiliriz. Çünkü takip eden iki kare arasında kaç microsaniye bekleneceği bile yazılı. Ayrıca Codec Bilgisi iki kere kaydediliyor. Birincisi sıkıştırma tekniği, ikincisi sıkıştırılan codec sürümünü belirtiyor vs.vs.
Burada windows, codec ve sürümünü gördükten sonra nasıl tepki ceriyor ona deyinmekte fayda görüyorum :
Registry kayıtlarında DIV3, XVID, DIV4 vs. şeklinde tanımlamalar vardır ya da codec kurulumu sırasında otomatik eklenir. Makalelerde veya DivX utility'lerde karşılaşırsanız diye yazıyorum, bunlara FourCC code deniyor.
Hani GSpot ile yüklü codeclere bakıyorsunuz ya, işte orada yukarıdan aşağıya sırasıyla gördüğünüz; bu FourCC code ile karşılaşıldığında ilgili codeci çözmek üzere devreye sokulacak, Windows/System klasöründeki hangi xxx.ax (ActiveX) ve/veya xxx.dll (kütüphane) dir.
Yeri gelmişken bir Codec veya Paketi Uninstall edildikten sonra size önerim, GSPot ile DIVX ve XVID'lere bakıp karşılığındaki dosya adlarını bir yerlere not alın. Sonra bunlar halen mevcutlarsa gidip kendi elinizle silin.
Çünkü Uninstall sırasında hafızada çalışıyor görünüyorsalar silinemez atıl şekilde kalırlar. Bu da size sonraki codec yükleme operasyonunuzda başarısızlık olarak geri döner. Hani windows'u tekrar silip kuranlara duyurulur. " Lütfen zamanınızı ve emeğinizi boşa harcamayın ." diyor ve dağıtmadan devam ediyorum.
İkinci kısım olan (ortadaki karton koli) filmin kendisidir ( movie stream ). Windows artık hangi codec sürücüsünü devreye sokacağını ve detaylarını biliyor, bu bilgilerini kullanarak akışa başlar.
Player, her küçük bilgi kümeciklerini alır, codec sürücüsünün onayına sunar, dönen anlam kazanmış bilgiyi de ekrana yansıtır.
Chuk denen bu bilgi kümecikleri; ##dc ile başlayanlar sıkıştırılmış video , ##db ile başlayanlar sıkıştırılmamış video , ##wb ile başlayanlar ise ses bilgilerini ifade eder ki, bu tüm başlıklar üçüncü karton kolide listelenir. Buna da INDEX diyoruz.
Çoğunuz anladınız ama tekrar edeyim; işte eksik download edildiğinde son index karton kolisi eksik kalır, değil de tamam olsa dahi ortadaki kolideki tüm başlıkları içermiyorsa ya da mevcut video bilgisinden fazlasını içeriyorsa ki orta kısım eksik olursa bu şart meydana çıkıyor; bunlara index'i bozuk/bozulmuş diyoruz. DivFix, DivXTürk , VideoFixJoiner bu eksik / fazlayı denkleştiriyor.
::: DivX TÜRK :::
Site tasarımı için S.Şener'e
ve programı deneyip yorumlarını esirgemeyen herkese çok teşekkür ederim.
Saygılarımla Muharrem Arman
